دخالتى نداشتند . » « 223 » خوراك مغولان « خوراك مغولان با زندگى عشيره‌اى آنان هماهنگى داشت . گذشته از شير گاو و گوسفند ، شير اسب نيز براى آنان ارزش فراوان داشت و اين شير را به صورت تازه و به صورت تخمير شده ( قوميس ) مىآشاميدند . مغولان خوردن هر نوع گوشتى را چون گوشت گرگ ، روباه ، سگ ، موش ، موش صحرايى و مار بر خود مباح مى - شمردند و در روزهاى جشن ، گوشت اسب ، خر ، گاو و گوسفند زينت‌بخش سفرهء آنان بود . مغولان تمام اعضاى يك حيوان ، حتى روده‌هاى آن را نيز مىخوردند . گاه از گوشت اسب به صورت خام تناول مىكردند . هنگام غذا تمام حاضران روى زمين مىنشستند و بدون رعايت نظافت هريك از حاضران قطعه گوشتى را ، بدون اين‌كه به قطعات كوچكتر تقسيم كند ، مىخورد . بريدن گوشت مجاز و معمول نبود . در موقع ضرورت مغولان اسبهاى خود را زخمى مىكردند و به اين وسيله خون آنان را مىمكيدند و به روايت رشيد الدين و مورخان مغرب‌زمين ، گوشت انسان را نيز مىخوردند . گرسنگى را تحمل مىكردند . مغولان در ايران كمابيش تحت تأثير شيوهء تغذيهء مردم مغلوب قرار گرفتند ؛ براى نخستين بار طرز استفاده از آرد و خوردن نان را در اين سرزمين آموختند . خوردن برنج و ماهى نيز بين آنان معمول شد . مغولان غير از شير تخمير شده شراب نيز مىنوشيدند و تلاش غازان خان و ابو سعيد و ديگر فرمانروايان مسلمان در مبارزهء با ميگسارى به جايى نرسيد . » « 224 » منابع تاريخى ، و بخصوص رشيد الدين فضل اللّه و حمد اللّه مستوفى و حافظابرو در كتب خويش ، مىنويسند كه كشاورزى تا اندازه‌اى ترقى كرده بود ولى به سطح پيش از هجوم مغول نرسيد . در زمان خوانين پيشين مغول ، جمع ماليات وصولى خزانه به 1700 تومان و در عهد غازان خان به 2100 تومان بالغ گشت . آثار اصلاحات اقتصادى و اجتماعى غازان خان پس از مرگ او تا مدتى مشهود بود ولى بعدها در اثر عدم ثبات سياسى و جنگها و زدوخوردهاى گوناگونى كه بين سران مغول در گرفت ، وضع مردم بار ديگر رو به تباهى رفت . طغيانهاى دستجات فئودال و پيكارهاى مكرر و عبور لشكريان از نواحى اسكان - يافتگان و غارت نواحى كه به دست فئودالها مسخر مىشد ، و افزايش سوء - استفاده‌هاى مأموران و بلاهاى طبيعى در سالهاى 718 تا 720 ه . خشكسالى مهيبى پديد آمد و پرواز ملخ ، و تگرگ بيسابقه ، محصولات را از بين برد و منجر به قحطى گشت و سرانجام مردم كشاورز و مقيم و اسكان يافته را از هستى ساقط و نيروى ايشان را به كلى تباه كرد . مردم خانه‌هاى خود را ترك گفته و به اطراف و اكناف كشور گريختند . بحرانى كه تا اندازه‌يى بر اثر اصلاحات غازان خان متوقف شده بود بار ديگر شدت گرفت .

--> ( 223 ) . زن در ايران عصر مغول ، پيشين ، ص 56 به بعد ( به اختصار ) . ( 224 ) . تاريخ مغول در ايران ، پيشين ، ص 441 ( به اختصار ) .